Rechts van mij aan tafel zit een moeder, links een kind. Met ADHD?
x93Hij luistert nooit naar me, hij doet nooit wat ik hem zeg.x94
De jongen, negen jaar oud, ondersteunt met zijn rechter arm zijn schijnbaar verveelde hoofd, en wel zodanig dat ik zijn gezicht niet goed kan zien. Met zijn linker hand trommelt hij op het tafelblad.

x93Laat dat, Joost… niet doen!x94
Moeders opdracht raakt bij Joost geen enkele snaar; hij gaat rustig door alsof zij niets gezegd heeft.
x93Joost, wat zei ik nou tegen je?x94 klinkt het nu met iets meer dreiging.
De moeder kijkt me aan met een ironische blik: x93Dat bedoel ik nou, hij luistert nooit.x94
x93Wat denkt u dat waar is: dat hij niet kxe1n luisteren of dat hij niet wxedl luisteren?x94
Moeder kijkt me aan alsof ik ze niet allemaal op een rijtje heb.
x93Ik word zo moe van alles duizend keer moeten zeggen…x94

Ik beaam dat. Niet-luisterende kinderen, daar kun je heel erg moe van worden.
x93Zullen we het samen, u en ik, eens proberen?x94
Moeder trekt haar wenkbrauwen op, en dan haar neus. Ik blijf haar aankijken en zie dan een miniem knikje van haar hoofd. Ik grijp mijn kans: "Mag ik eerst?"
Ze zucht en knikt weer.

Ik ga rechtop in mijn stoel zitten.
x93Joost…?x94 vraag ik met een kalme stem.
Vanuit mijn ooghoeken word ik het ongeloof van moeder gewaar. En Joost houdt zich doof.
x93Joost… ik zie… en ik hoor… dat je al hxe9xe9l goed kunt trommelen!"
Ik meen het echt en laat dit compliment even bezinken.
"Maar eigenlijk ben je hartstikke stom, want dat trommelen kan nog vxe9xe9l en vxe9xe9l beter. Jij doet het nu alleen maar met vijf vingers van je linkerhand. Waarom vijf? Het kan toch veel en veel beter en harder met alle vingers van allebei je handen?x94

Joost kijkt me voor het eerst, zij het met een schuin oog, aan. En hij denkt na. Ziet hij een gevaarlijke gek?
Ik doe mijn best en glimlach maf – met mijn wenkbrauwen extreem opgetrokken – terwijl ik met mijn hoofd drie kleine en snelle ja'tjes knik.
De jongen verandert * van houding en begint op de tafel te trommelen met tien vingers tegelijk. Hard.
x93Noem jij dxe1t hard?x94
De jongen bewijst meteen dat het nog harder kan.
x93En Joost… kun je hetzelfde ook… maar dan alleen maar met… twee wijsvingers?x94
Ja hoor, Joost kan dat.
x93En heel snel?x94
Ik hoor een mooi patroontje. 
x93Wow, dat klinkt goed!x94 Ik applaudiseer voor hem. 
x93En kun je hetzelfde ook… maar dan alleen met de pink van je linkerhand en… de duim van je rechterhand?x94
Moeder en ik zien hoe Joost de juiste vingers bepaalt en ja, ook dat kan hij.
x93En nu met gebalde vuisten!x94 roep ik op bevelende toon. Het enthousiasme van de jongen maakt een hels kabaal en het water golft in mijn glas.
Dan richt ik me tot moeder.

x93En nu bent u aan de beurt. Nu moet u iets verzinnen,x94 zeg ik.
Ze kijkt me hulpeloos aan. x93Wat moet ik verzinnen?x94
Joost is ineens gestopt.
x93Wat zou u… voor Joost… kunnen bedenken?…. Iets anders… een andere manier van trommelen?x94
Joost staart zijn moeder verwachtingsvol aan. Zij haalt haar schouders op en er valt een ongewone stilte.
Dan ineens: bonk! Moeder beukt haar elleboog op het tafelblad. Ze schrikt er zelf van.
Ik kijk snel naar Joost en en precies tegelijkertijd doen we precies hetzelfde. Boink.
Zelfs het schrikken doet hij na!
x93Nog een keer!x94
x93En nog een keer!x94
Er verschijnt een kleine glimlach op het gezicht van moeder.
x93En nog een keer!x94
x93En nu…,x94 roep ik, om daarna meteen met een geheimzinnige fluisterstem door te gaan: x93… trommelen we heeeeel zachtjes…. maar alleen met… onze middelvingers! Hxe9xe9l zachtjes… alle drie tegelijk!x94

Je had er bij moeten zijn.
Dat was mooi, echt prachtig om te horen.
Een concert van een hecht trio middelvingertrommelaars!

* vanaf dit punt luistert Joost.

 Abonneer je gratis op adhdcoach.web-log.nl

Zie ook: www.adhd-coaching-amsterdam.nl

Hypnose. Trance. Bewustzijn. Onbewustzijn.
Kun je een dag leven zonder er mee te maken te hebben?

Wat gebeurt er zoal tussen je wakker worden en je slapen gaan?
Tussen gezellig koude pizza eten op een zomerse dag in de duinen en het je afwenden van een cirkelzaag in de stille winkelstraat? Tussen het hanteren van de luizenkam bij je jonge kind en het je voortdurend tijdens een concert van Andrxe9 Rieu afvragen wanneer toch dat opvallende vlekje op de boord van je partners overhemd is ontstaan?

Zou er sprake kunnen zijn van trance in en bij de volgende situaties en verschijnselen?
1. De laatste loodjes wegen het zwaarst.
2. Kinderen die jarig zijn geweest, zijn een paar dagen na hun verjaardag zoveel meer volwassen geworden. Meer dan in drie dagen normale groei mogelijk lijkt.
3. Waarom kunnen sommige mensen alleen maar thuis poepen?
4. Het placebo-effect.
5. Elke roman die je leest.
6. Een "self-fulfilling prophesy".  

Indirect bexefnvloeden: het goede voorbeeld
Volgens mijn moeder wilde ik als peuter maar niet op het potje plassen en zindelijk worden. Dat was nog in de tijd dat luiers van katoen waren. Pampers en Huggies waren nog onbekende fenomenen.

Elke dag werd ik met de witte, gexebmailleerde pot in contact gebracht om me zo ver te krijgen er een plas in te doen. Bij mijn oudere zusjes had die tactiek goed geholpen.
Maar ik wilde niet.
Nooit!
Ik was een koppig manneke en bereid dat ding omver te gooien als ik teveel gedwongen werd. Of het op mijn kop te zetten als een hoed.

Op een dag kwam mijn moeders vriendin op bezoek met haar zoontje die even oud was als ik. Toen hij moest plassen, kreeg hij van mijn moeder het potje en deed het 1-2-3!
Hxe9t potje?
Mijn potje!
Mijn moeder: x93Je werd zo kwaad! En je wilde bewijzen dat jij dat ook kon. En je deed het.x94
Braaf en tevreden.

STOP.
Je bent tot hier met lezen gekomen.
Geloof jij dat het beter is om bij het beantwoorden van de volgende vragen je ogen te sluiten of om ze open te houden, terwijl je je zoveel mogelijk innerlijke ervaringen van de laatste twee minuten herinnert?

Heb je misschien het geluid van een cirkelzaag gehoord?
Of er een beeld van gezien?
Heb je je wellicht op je hoofd gekrabd omdat je jeuk had?
Kreeg je zin om iets lekkers te eten?
Speelt er een lied of melodie in je hoofd? 
Heb je gegaapt? 

Wanneer je op een of meer van deze vragen met 'ja' hebt geantwoord, lees dan de inleiding nog eens van voor af aan.
Trouwens, welke kleur had volgens jou dat vlekje op het overhemd van die partner?

   Abonneer je gratis op adhdcoach.web-log.nl

Ken je de "oude" visuele weergave van het NLP Communicatiemodel?

Hoe "lees" jij alle pijlen rondom de STEMMING?

En is het jou duidelijk wat het betekent dat de RECHTE PIJL (van STEMMING naar GEDRAG) over/door de rechthoek is getekend waarin de FILTERS genoemd staan? 

Hoe langer ik naar dat oude model keek, hoe meer ik zag!  
En hoe meer en meer ik me afvroeg!
Bouke de Boer stelt in een van zijn boeken*: "Het gedachtepatroon (interne voorstelling/representatie) zal in wisselwerking met de fysiologie de stemming bepalen" (pag. 36). En op pag 37 stelt hij: "Het is dus je stemming die uiteindelijk het gedrag bepaalt." Mijn coach Jolanda van Millingen schonk mij een uitgebreide en heldere verklaring die ik in deze bekende afbeelding niet kon herkennen.

Met het nieuwe en verdiepende inzicht ben ik aan de slag gegaan. Het werd een werkstuk dat maar bleef groeien en dat nu onderdeel is geworden van mijn certificeringsopdracht.

Geachte lezer, wil je kennismaken met de nieuwe weergave van NLP Communicatiemodel?
Een helder en communicatief 2011 wens ik je toe!

* Boer, Bouke de. De bijzondere reis van een prikkel. Van 'Sa is 't en net oars!, naar ongekende mogelijkheden. Een ander boek over Neuro-Linguxefstisch Programmeren. Limmen: uitgeverij De Prikkel, vierde druk, 2008.

Kun je als kind teveel aandacht krijgen?
Welgemeende, liefdevolle, passende, aansluitende aandacht?
En kan dat fout aflopen?
Dr. Spock, de bekende Amerikaanse kinderarts, vertelde*: "Ik heb tijdens mijn loopbaan met heel veel ouders gepraat. Nooit heb ik ouders van volwassen kinderen horen zeggen dat zij achteraf vonden dat zij teveel tijd aan hun gezin hadden besteed".

Kun je een kind x93bedervenx94 met teveel aandacht?
Welke ervaringen heb jij daarmee?
Vertel het ons, reageer hieronder!

Terwijl een opeenhoping van olie irritante vervuiling geeft, een teveel aan goud hebzucht crexebert, een teveel aan zon verschroeit en een teveel aan water verdrinkt en verdunt, heeft x96 voorzover ik weet en ervaren heb – een teveel aan liefde nog nooit een probleem veroorzaakt.

Stel je toch eens voor: je bent kind en vandaag krijg jij een luisterend oor voor al je woorden!
Ja! En open armen voor al je gevoelens, je plezier en je tranen!
Er zijn voortdurend -en zonder uitzondering- belangstellende ogen voor al je handelingen en alles wat je wil laten zien!
Mama, papa, kijk eens wat ik kan!
De geuren en smaken van je favoriete voedsel, het zal er allemaal zijn! 

Stel je voor!
Wat zal dat met je doen? 
Hoe zul je je voelen? 
Wat zul je doen wat je anders niet zou doen? 
Wat zal je niet meer doen wat je anders wel zou uitvoeren?

Renge Y. was het eerste Japanse kind van drie jaar dat ik leerde kennen. Zij had een eigenschap waarvan ik niet wist dat driejarigen die konden hebben: geduld. Ze kon eindeloos wachten op haar ouders! Het verhaal gaat dat jonge kinderen in Japan verwend worden als zijn zij jonge goden**. Dit meisje werd in elk geval te allen tijde met groot respect bejegend.
Verwennen kon ik het niet noemen. Wanneer zij iets te zeggen had of iets te vragen, dan werd daar door haar vader en moeder, haar tante en alle volwassenen om haar heen met buitengewone concentratie naar geluisterd. En met liefdevolle kalmte op gereageerd. Maar waren de grote mensen in gesprek, dan werd haar gevraagd even te wachten. En dat deed Renge dan ook. Minutenlang!
Geen gejengel, geen gezeur, geen ontevreden gedrag: ze kon op haar zelf blijven totdat de volwassenen zich weer tot haar zouden wenden, een gegeven waarvan ze akelig zeker was. Volledig ontspannen!

In mei 2010 – toen Renge vijf jaar was – verbleef ik twaalf dagen bij haar en haar ouders thuis in Nagoya. Twaalf dagen lang kon ik van dichtbij meemaken hoe zij met enorm veel aandacht en geduld omringd werd – voortdurend en zonder enige uitzondering. En hoe even geduldig en vol aandacht dit kind zelf was voor de behoeften van haar vader en moeder en van mij!

Ik ben nog steeds verbluft!

Hoeveel liefde en aandachtsvolle momenten heb jij als kind ervaren?
Hoeveel 100% aandacht ontvang je dagelijks x96 vrij van oordeel en haast x96 van je naaste?
En slaag jij er zelf in om die pure aandacht – waar die ander zo naar verlangt – elke keer en volledig te schenken? 

Ik niet!  

* Dr. Benjamin Spock en dr. Steven Parker in x93Baby- en kinderverzorging & opvoedingx94. Herziene 46e druk. Kosmos-Z&K Uitgevers.
** Duits, Kjeld. Vrouw breek los. De vele gezichten van Japan. 's-Gravenhage: uitgeverij BZZTxf4H, 2002.

Wat is een coach zonder platte kussens? Een rood en een zwart bijvoorbeeld? Wil de clixebnt een blauw exemplaar? Een groen? Ook goed! Placemats? Net zo goed! Ik hou zelf meer van rond, maar rechthoekig kan ook.

Gooi ze maar op de grond! 
Hopla! 
Wat afstand ertussen… zo.

Die ene plek staat voor het leven, die andere voor de dood. 
Waar sta je? 
Ga er maar eens dichterbij staan en voel. 

Of die ene plek is samen zijn en die andere alleen zijn. 
Waar sta je?
Ernaast? Erop? Ertussenin?
Wat doet dat met je? 
Of die ene is iets willen, de andere is niets willen. 
Of de ene is ja, de andere nee. 
Of doorgaan en stoppen. 
Of kiezen en afwachten. 
Willen of kunnen. 
Sex of geld. 
Doe eens gek: inademen of uitademen.

Nu kun je wel bij mij komen en dan gaan we een goede tijd beleven, maar je kunt het ook alleen proberen, zonder coach. 
Haal uit de keukenla twee onderzetters, leg ze op de vloer, zorg dat de afstand ertussen goed voelt. Waar "staat" de een voor, waarvoor de andere? Ga erop of erbij staan, loop er langzaam omheen en voel: wat doet dat met je? Wat zie, hoor, denk je? Wat en waar voel je in je lijf?
't Kan even zoeken zijn.
Is tenslotte een beetje maf, op een onderzetter staan. Wat gebeurt er precies? En wat ontstaat er bij die andere plek? Wat merk je op als je (langzaam) beweegt van de ene naar de andere? Waar voel je je het prettigst?

Er zijn twee soorten mensen in de wereld. 
Lang leve de tegenstellingen! 
De ene groep verklaart de andere voor gek en de andere groep bestaat uit coaches en clixebnten. 
Helpers en hulpzoekers. 
Waar sta jij?

Het WK voetbal staat voor de deur. 
Wat hebben de sportblessure van Arjan Robben en het onderwijs met elkaar gemeen?

De 78-jarige fysiotherapeut Dick van Toorn herstelt spierblessures op een voor de clixebnt pijnlijke wijze. Hij zegt: "Mijn motto is: functie gaat vxf3xf3r de pijn. De meeste behandelingen stoppen bij de pijngrens, ik ga er dwars doorheen. En waarom? Omdat de resultaten zoveel beter zijn. De normale aanpak bij dit soort blessures is om pas na tien dagen te gaan behandelen. Volgens mij is dat verkeerd. Dan is die spier op een verkeerde manier hersteld en is de kans op nieuwe rupturen groter (zie punt a hieronder). Mijn theorie is dat je een geblesseerde spier direct moet oprekken om de sleet eruit te halen en ervoor te zorgen dat de spier goed op lengte blijft." *

Arjan Robben gaat door de pijn heen, want hij wil en zal voetballen!

Goed, het onderwijs dan.
Ik weet niet beter dan dat een kind altijd wil leren.
Wat moet je dan doen wanneer dat niet meer gebeurt?
In de klas waar ik stage loop, zit een jongen die graag op de computer werkt. Hij opent braaf volgens opdracht een pagina met spellingwerk: ik graaf – ik …. (vul hier de verleden tijd in).

Een kwartier later zit hij nog met diezelfde pagina voor zijn neus en is er nog steeds geen antwoord ingetypt. Hij weet dat antwoord wel, dat is zeker. Zijn houding is er echter een van: "ik ben hier niet". Hij is uitgecheckt, afwezig.

Hoe kun je zo'n kind weer aan de slag krijgen?
Oftewel in de termen en visie van Dick van Toorn: hoe rekken we dit kind weer op om de sleet eruit te halen en te zorgen dat diens lust tot leren blijft bestaan? 
Want buiten op het schoolplein was er met deze jongen niets aan de hand, binnen de muren van de klas echter veranderde zijn speelse snelheid ogenblikkelijk in de grauwe doodsheid van een zombie.

Hoe kun je zo'n kind weer aan de slag krijgen?
Ik denk er al tijden over deze kwestie na en hier volgt mijn conclusie tot nu toe.
Er zijn vier essentixeble zaken nodig in het dagelijkse "onderwijs":

a. Niet dulden van uitstel- en vermijdingsgedrag

b. Het antwoord op de vraag: wat wil je bereiken?

c. Het antwoord op de vraag: wat heb je nodig?

d. Aanmoediging

Als een kind in de klas niet wil of kan leren, dan moeten we die situatie ogenblikkelijk tackelen en hem/haar gewoon door de onzekerheid en de angst en de "pijn" heen trekken. En bij een mens van 10 jaar is er gelukkig een extra hulpmiddel: ik kan een antwoord krijgen! Antwoord op: "Wat wil je bereiken?" en op "Wat heb jij nodig voor dat doel? Jij!?"
"Wat zou jij in dit geval willen doen?"
"Hoe zou jij dat in deze situatie aanpakken?"

En dan rest alleen nog maar jouw passie en het aanmoedigen!
GELOOF ERIN!

Al eerder vertoonde ik het filmpje van het Amerikaanse meisje dat leert lopen. Let nu vooral eens op het gedrag en de taal van de vader, die met zijn enthousiasme zijn dochter telkens over de grenzen van haar eigen kunnen lokt. Elke keer staat dit meisje weer op en reikt het naar haar papa uit om zich aan hem vast te klampen. Hij op zijn beurt zet steeds een stapje achteruit zodat het kind wel moet lopen. Speels en effectief!

Ik ben ervan overtuigd dat elk kind zijn eigen WK wil winnen. 
Een kind wil altijd leren en wil altijd iets kunnen. 
Ik als volwassene ben slechts coach, het kind moet op eigen kracht de inspanning leveren en die wedstrijd spelen.
Leren doe je helemaal zelf!

En de beloning is fantastisch!
Want als je iets probeert te begrijpen, is er niets aan. Maar op het moment dat je het snapt, voel je je geweldig. (Volgens Amerikaanse neurowetenschappers reageert het brein op het moment dat u iets nieuws leert op dezelfde manier als na het gebruik van opiumachtige stoffen zoals heroine en morfine.) **

GO ARJEN, GO!

DRIBBEL!

SCHIET!

SCOOR!

D O E L P U N T !!!!!!!!!!

* Dick van Toorn, fysiotherapeut, geciteerd in De Telegraaf, 8 juni 2010. http://www.telegraaf.nl/telesport/wk2010/6883517/__Robben__dwars_door_de_pijngrens___.html?p=2,2

** Irving Biederman, hoogleraar Neurowetenschappen en Psychologie, geciteerd in Psychologie Magazine, oktober 2006.

Ik hoor goed en veel.
Ik voel goed en veel.
Ik denk goed en veel.
Daar kan ik echt van genieten.
Er is slechts xe9xe9n representatiesysteem dat mij minder boeit: het visuele.

Hoe iets er uitziet, welke kleren iemand draagt, kleuren, vormen, diepte, details, het zal wel.
Met grote lijnen, vage omtrekken en het voortdurend inschatten van juiste afstanden ben ik meer dan tevreden. In mijn hoofd zingt het de hele dag, een muziekfeest van je welste, en in mijn lijf ben ik een goed mens en voel ik me veilig en heilig.

Maar nu ben ik verliefd!
Op mijn nieuwe glazen!

Fietsend door de lange lange lange Kinkerstraat in Amsterdam kan ik een kilometer verderop iemand zien oversteken! In de verste verte een auto scherp de bocht om zien komen, wauw! Ik kijk naar huizen, mijn ogen glijden als vanzelf naar binnen en het is soms flink schrikken: wat er in huiskamers allemaal gebeurt! Zoveel details!
Mijn oude blik stopte bij gevels; verlichte ramen waren slechts vage, rechthoekige versieringen in een wand.
Lieve help, met deze nieuwe bril ontgaat mij niets!

Kijk, dit is ‘m!

Nog een paar opmerkeligheden:
1. De maan is rond en alleenstaand in een sterrenhemel! (Zonder bril zie ik vijf maanschijven over elkaar heen liggen.)
2. Wat zijn vrouwen vlezig! (Zonder bril zie ik mysterieuze fenomenen.)
3. Het is lente! Takjes, twijgjes, knopjes, blaadjes, bloempjes, trosjes, sliertjes, pluimpjes. In de zon, in lantaarnlicht, in de wind. Hopla!
4. Wat is mijn huis stoffig!

Mijn vorige bril dateert van ongeveer 25 jaar geleden en was meteen vanaf het begin een vreemd gevalletje. Goed, ik kon er wel absoluut beter mee zien dan zonder bril, maar iets in die glazen klopte niet.

Maar een mens went, een mens vergeet!
De grenzen van je waarneming worden langzaam de wereld zoals die is.

En weet je wat nu veel gevaarlijker is geworden?
Oversteken!
Nu zou je denken, huh, je ziet nu toch alles scherp?!
Inderdaad.
Maar alles is nu 100% 3D en er is zo veel wat me telkens verrast en meesleurt tot in grote verwondering… dat ik halverwege het kruispunt ineens een luid krijsende stem in me hoor: “Andere kant kijken!”
Tot nu toe heb ik geluk gehad.

Er is een wereld voor me open gegaan.
Al moet mijn brein het allemaal nog verwerken!
Want ik lijk veel minder te horen en ik vergeet te zingen.
Maar lieve lezer, daar wordt aan gewerkt.
Tot ziens!

"Dit is een historisch moment."

"Huh?"

"Als je het belangrijk vindt."

• Bandler, Richard & Grinder, John. Hypnotherapie. Het gebruik van taal volgens de methoden van Milton H. Erickson. Haarlem: De Toorts, zesde druk 2008.

• Berg, Insoo Kim & Steiner, Therese. Het spel der oplossingen. Oplossingsgerichte psychotherapie voor kinderen. Amsterdam: Pearson Assessment and Information B.V., tweede herziene druk 2009.

• Boer, Bouke de. De bijzondere reis van een prikkel. Van 'Sa is 't en net oars!, naar ongekende mogelijkheden. Een ander boek over Neuro-Linguxefstisch Programmeren. Limmen: uitgeverij De Prikkel, vierde druk, 2008.

• Butler-Bowdon, Tom. 50 psychologie klassiekers. Wie we zijn, hoe we denken, wat we doen. Zaltbommel: uitgeverij Thema, derde druk 2007.

• Dehue, Trudy. De depressie-epidemie. Amsterdam: uitgeverij Augustus, vierde druk 2008.

• Dykstra, Ingrid. Familieopstellingen met kinderen en jongeren. Deventer: uitgeverij Ankh-Hermes bv, 2006.

• Dykstra, Ingrid. Kind en familielot. Het gedrag van kinderen begrijpen vanuit systemisch perspectief. Groningen: uitgeverij Het Noorderlicht, tweede druk 2007.

• Erickson, Milton H. & Rosen, Sidney. Mijn stem gaat met je mee… Amsterdam: uitgeverij Karnak, vierde druk, 2005.

• Erickson, Milton H. & Rossi, Ernest L. De februariman. Amsterdam: uitgeverij Karnak, 1991.

• Erickson, Milton H. & Rossi, Ernest L. The Collected Papers of Milton H. Erickson on Hypnosis. Volume 1: The Nature of Hypnosis and Suggestion. New York: Irvington Publishers Inc, 1980.

• Erickson, Milton H. & Rossi, Ernest L. The Collected Papers of Milton H. Erickson on Hypnosis. Volume 2: Hypnotic Alteration of Sensory, Perceptual and Psychophysiological Processes. New York: Irvington Publishers Inc, 1980.

• EErickson, Milton H. & Rossi, Ernest L. The Collected Papers of Milton H. Erickson on Hypnosis. Volume 3: Hypnotic Investigation of Psychodynamic Processes. New York: Irvington Publishers Inc, 1980.

• Erickson, Milton H. & Rossi, Ernest L. The Collected Papers of Milton H. Erickson on Hypnosis. Volume 4: Innovative Hypnotherapy. New York: Irvington Publishers Inc, 1980.

• Erickson, Milton H. & Zeig, Jeffrey K. Onbewust leren. New York: Irvington Publishers Inc, 1980.

• Franke, Ursula. Als ik mijn ogen sluit, kan ik je zien. Opstellingen in de verbeelding en in individuele therapie. Een handboek voor de praktijk. Groningen: uitgeverij Het Noorderlicht, eerste druk 2005.

• Geurtz, Jan. De verslaving voorbij. Nieuwe methode zonder ontwenningsverschijnselen. Over alle eigentijdse vormen van verslaving of dwangmatigheid. Amsterdam, Ambo, tiende druk 2009.

• Gordon, Thomas. Luisteren naar kinderen. De nieuwe methode over overleg in het gezin. Baarn, Tirion uitgevers, 13e druk 1989.

• Lanser, Johan. Er bestaan geen moeilijk opvoedbare kinderen. Alle ruzies in mijn klas verdwijnen als sneeuw voor de zon: een onderwijsrevolutie. Willem de Ridder krant 1999 en: http://themagicalmadhouse.nl/ADHD/Lanseronderwijs.htm
  

• Levine, Peter A. De tijger ontwaakt. Traumabehandeling met lichaamsgerichte therapie. Haarlem: uitgeverij Altamira-Becht BV, derde druk 2008.

• Levine, Peter A. & Kline, Maggie. Het weerbare kind. Haarlem: uitgeverij Altamira-Becht BV, 2009.

• Liekens, Paul & Delnoy, Ann. Helende verhalen. Metaforen voor kinderen met allergische reacties, overgevoeligheden of angsten. Deventer: Uitgeverij Ankh-Hermes, 2003.

• Osho. The Book of Secrets. New York: St. Martin's Griffin, 1998.

• Paternotte, Arga & Buitelaar, Jan. Het is ADHD. Alles over de kenmerken, diagnose, behandeling en aanpak thuis en op school. Bilthoven/Houten: vereniging Balans / Bohn Stafleu van Loghum, tweede herziene druk 2006.

• Uijtenbogaardt, Barbelo C. Handboek moderne hypnotherapie. Utrecht/Antwerpen: Servire (Kosmos Uitgevers), vierde druk, 2007.

• Veenbaas, Wibe & Goudswaard, Joke. Vonken van verlangen. Systemisch werk, perspectief en praktijk. Utrecht: Phoenix Opleidingen, derde druk, 2009.

• Vervaet, Ewald. Groeienderwijs. Psychologie van 0 tot 3. Amsterdam: uitgeverij Ambo, 2002.

• Vervaet, Ewald. Het raadsel intelligentie. Utrecht: Kosmos Uitgevers, 2010.

• Vervaet, Ewald. Naar school. Psychologie van 3 tot 8. Amsterdam: uitgeverij Ambo, 1e druk 2007.

• Wildervanck, Cathelijne. ADHD Hoe haal je het uit je hoofd? Schiedam: uitgeverij Scriptum Psychologie, 2009.

"Als je een open geest hebt, kan het heel lekker zijn." En: "Maar of je het lekker vindt of niet, het gaat erom dat je je hoofd vrij maakt van wat hoort en niet hoort." *

Deze uitspraken van de Belgische chocoladekunstenaar Dominique Persoone gaan over proeven. Over smaak. Over geur. Niet de allereerste zintuiglijke gewaarwordingen waarmee je binnen NLP te maken krijgt, maar ze zijn boeiend genoeg om eens even bij stil te staan.

Een open geest… een hoofd vrij van wat hoort en niet hoort. 
Aan iets lusten lijkt een beslissing vooraf te gaan, maar is dat altijd zo?
Beste lezer, vertel me straks jouw ervaringen en inzichten. Hoe werd jouw smaak gevormd?
Gingen daar beslissingen aan vooraf? Zo ja, welke?

Mijn kinderen Lauretta en Jan aten al jaren mijn heerlijk gebakken champignons (Mmmmm!) tot ze samen in groep 3 een nieuw vriendje kregen die er uitgesproken vies van was. Sindsdien werden mijn liefdevol klaargemaakte paddenstoelen resoluut geweigerd, en de bereiding ervan onuitstaanbaar vervloekt. Ik heb nooit kunnen achterhalen hoe die afkeur bij hen is ontstaan, maar bij het laatste feestelijke kerstmaal bij hun tante vorig jaar schoven mijn inmiddels volwassen kinderen die zalige champignons met beleefde excuses van hun bord.

Maar is het altijd een mentale beslissing die leidt tot smaakgrenzen?
Ik heb gehoord van baby’s die al bij hun eerste vaste voedsel voorkeuren vertoonden die daarna niet meer veranderd zijn. Dat zullen toch beslissingen moeten zijn geweest die fysiologisch van oorsprong zijn. Toch?
Of snap ik hier iets niet?

Zelf nam ik als kind ooit een fraaie beslissing die maakte dat ik sindsdien werkelijk alles lust.
(Behalve…)
We aten vroeger warm "tussen de middag" en meer dan eens moest ik net zo lang aan tafel blijven zitten totdat ik alles had opgegeten. Een bord met een afgekoelde prak erop, het overkwam mij te vaak en uiteindelijk vond ik zelf uit hoe ik dat kon voorkomen. Ik herkaderde!

Natuurlijk kende ik destijds de term "herhaderen" niet, wist ik veel: ik was een jongen van 6-7 jaar!
Maar ik zette de werkelijkheid stop, fantaseerde een nieuwe beleving en veranderde daarmee dat "vieze" voedsel in een aantrekkelijk hapje en mijn weerzin in grote trek.
Hoe ik dat deed?

Ik zat ineens niet meer aan een gedekte tafel, nee, ik bevond me ver weg van huis in een dichtbegroeid en pikkedonker bos! Op een open plek bij een aangenaam en knetterend kampvuur. Met een grote warme deken om mijn schouders. Omringd door gekrijs en gebrul en gesis van onbekende dieren, laag bij de grond en hoog in de bomen. Apen? Tijgers? Beren? ** Ik wist in elk geval zeker dat mij, zolang ik maar dicht bij mijn brandende houtstapeltje bleef, helemaal niets kon gebeuren. Dicht bjj het licht van de vlammen was ik veilig. En daar, voor mij, in een blik – iets anders had ik niet – lag het eerste en enige voedsel sinds drie dagen. Mijn buik rammelde en knorde! Ook de apen, tijgers en beren hadden de geur van dit maaltje al opgesnoven, hun angstaanjagende geluid kwam snel dichterbij. Het hele bos leek honger te hebben.
Zo snel als maar kon at ik alles op.
Heerlijk!

Zo komt het dat ik vandaag de dag alles lust.
Alles behalve…

"Als je een open geest hebt, kan het heel lekker zijn."

Dominique Persoone heeft een zeer speciale bonbon gemaakt.
Een van chocola met daarin verwerkt:
verse oester.
Wat gebeurt er nu in jouw lijf?

OESTER!

Exe9n keer gehad in een restaurant… in een groot officieel gezelschap… shocking… en een niet te legen mond! Ik bespaar je de verdere beschrijving van mijn gruwen en eenzaamheid. Het kampvuur was uit en de apen, tijgers en beren in het pikkedonker bos hielden zich stil.

Misschien moet ik Persoones raad opvolgen en mijn hoofd maar eens vrij maken van wat hoort en wat niet hoort. En begin ik met een van zijn chocolaatjes in de vorm van een frietje, gevuld met paling in het groen.
Terwijl om me heen zijn medewerkers bussen met Belgische frietkotgeur leegspuiten en een fanfare langs marcheert.
Chocola met paling!
Mmmmmmmm! Ik ben gek op paling!

Geachte lezer, verras mij nu.
Hoe ontstond jouw specifieke smaakgrens?

* Dominique Persoone, geciteerd In "Seks & Drugs & Chocola", artikel van Marc van Dinther in Volkskrant magazine, 13 maart 2010
** Over deze ervaring heb ik een kinderlied gemaakt: "Proberen". Verschenen bij uitgeverij The Magical Madhouse op mijn eerste cd "Huppeldepup"